Naar de inhoud

Ademhaling in yoga: wat is pranayama?

Pranayama is ademhaling in yoga. Lees wat het betekent, hoe docenten zwangerschapsyoga het rustig inzetten en waar je zelf op let bij ademoefeningen.

In een yogales hoor je soms het woord pranayama. Het klinkt misschien ingewikkeld, maar het gaat simpelweg over ademhaling. In zwangerschapsyoga krijgt de adem vaak veel aandacht, meer nog dan in veel gewone yogalessen. In dit artikel lees je wat pranayama betekent, hoe het in zwangerschapsyoga meestal wordt gebruikt en waar je op let.

Wat betekent pranayama?

Pranayama is een woord uit het Sanskriet, de oude taal waaruit veel yogatermen komen. Het wordt vaak vertaald als het werken met of het sturen van de adem. In de yoga is het een verzamelnaam voor allerlei ademoefeningen. Sommige zijn heel rustig, andere zijn juist krachtig of snel.

In een gewone yogales kunnen ook oefeningen voorbijkomen waarbij je je adem een tijd vasthoudt of heel snel ademt. In zwangerschapsyoga kiezen docenten meestal voor de rustige vormen.

Hoe gebruiken docenten ademhaling in zwangerschapsyoga?

De ademhaling loopt als een rode draad door de les. Je merkt het op verschillende momenten:

  • Bij het begin van de les. Je gaat zitten of liggen en richt je aandacht op je adem. Zo kom je binnen in de les en laat je de drukte van de dag achter je.
  • Tijdens het bewegen. Veel bewegingen worden gekoppeld aan een in- of uitademing. Dat helpt om rustig en bewust te bewegen.
  • Als voorbereiding op de bevalling. Veel docenten besteden aandacht aan ademhaling die je later kunt gebruiken om met weeën om te gaan. Denk aan een lange, rustige uitademing.
  • Bij de eindontspanning. Je ademt rustig door terwijl je lichaam zwaarder wordt op de mat.

Waarom rustig en niet krachtig?

Je lichaam doet tijdens de zwangerschap al veel werk. Je groeiende buik geeft je middenrif minder ruimte, waardoor je adem soms hoger en korter voelt. Rustige ademoefeningen sluiten daar beter op aan dan krachtige technieken. Daarom vermijden veel docenten oefeningen waarbij je je adem lang vasthoudt of heel snel ademt. Krijg je in een les toch zo'n oefening en twijfel je, sla hem dan gerust over en vraag de docent naar een alternatief.

Wat je er mogelijk aan hebt

Veel zwangeren vinden het prettig om een paar vaste manieren te hebben om tot rust te komen. Een rustige ademhaling kun je overal gebruiken: in de wachtkamer, in bed als je niet kunt slapen, of als je gespannen bent. Het is geen wondermiddel en het belooft niets over hoe je bevalling verloopt. Maar het kan je wel een gevoel van houvast geven.

Ademhaling in andere cursussen

Ook in hypnobirthing en veel bevallingscursussen speelt ademhaling een grote rol, vaak met een iets andere insteek. Wil je weten hoe dat werkt, lees dan hypnobirthing uitgelegd.

Waar let je op?

  1. Forceer niets. Ademhaling hoort niet benauwd of gespannen te voelen. Voelt het niet goed, adem dan weer gewoon in je eigen ritme.
  2. Word je duizelig of licht in je hoofd? Stop met de oefening, adem normaal en vertel het je docent.
  3. Heb je klachten van kortademigheid? Bespreek dat met je verloskundige of huisarts, zeker als het plotseling ontstaat of erger wordt.
  4. Oefen thuis alleen wat je hebt geleerd. Kies de rustige oefeningen die je docent je heeft laten zien.

Begrippen die je kunt tegenkomen

WoordWat het betekent
PranayamaVerzamelnaam voor ademoefeningen in yoga
BuikademhalingAdemen waarbij je je buik en flanken voelt bewegen
Uitademing verlengenLangzamer uitademen dan inademen, vaak gebruikt om te ontspannen
AdemritmeHet tempo van in- en uitademen, vaak gekoppeld aan beweging

Zelf ervaren

Ademhaling leer je het beste onder begeleiding, met iemand die ziet hoe het bij jou gaat. Op de kaart vind je docenten zwangerschapsyoga bij jou in de buurt, zodat je in een les kunt ontdekken hoe rustig ademen voor jou voelt.

Deze informatie is algemeen en vervangt geen persoonlijk advies van je verloskundige, arts of andere zorgverlener.